Superbewoonbare planeten veelbelovender dan tweede aarde in zoektocht naar leven?

Artist impression van ‘superaarde’ Kepler-69c, één van de 24 topkandidaten voor het predicaat superbewoonbaar. Deze in 2013 ontdekte rotsplaneet is ongeveer anderhalf keer groter dan de aarde en bevindt zich in de bewoonbare zone van een ster die iets kleiner is dan de zon. Op een afstand van meer dan 2.000 lichtjaar is het zoeken naar leven op deze planeet voorlopig onmogelijk. Afbeelding: NASA Ames/JPL-Caltech/T. Pyle

Het tiert van het leven op onze weelderig groene planeet. Zelfs op de meest onverwachte plekken – in extreem zure poelen, diep onder de grond, hoog in de atmosfeer – komen onderzoekers bizarre levensvormen tegen. En toch is een planeet als de aarde niet bij uitstek de meest geschikte plek voor leven, zo stelt een groep astronomen. Nee, ‘superbewoonbare’ planeten – net wat groter, warmer, ouder en natter dan onze bescheiden aardbol – zijn pas écht veelbelovend.

Soms is het lastig om dit principe van superbewoonbare planeten over te brengen, aangezien we denken dat we op de beste planeet leven’, zegt geobioloog Dirk Schulze-Makuch van de Washington State University in een persbericht. ‘Het is goed dat we hier op aarde leven hebben dat zich goed aanpast, maar dat betekent niet dat we ook de best mogelijke omstandigheden hebben.’

Samen met twee astronomen stelde hij daarom een lijstje op van omstandigheden waarbij leven – zoals wij het kennen – het allerbeste gedijt op een planeet. Met deze criteria in de hand doken ze in de gegevens van de meer dan vierduizend  bekende exoplaneten. Het leverde een selectie op van 24 topkandidaten voor benoeming tot superbewoonbaar. Volgens de onderzoekers zijn dit ideale doelwitten in de toekomstige zoektocht naar buitenaards leven.

Lang leve de zon

Superbewoonbare planeten zijn net als onze aarde rotsplaneten in de leefbare zone – daar waar water vloeibaar kan zijn – rond hun ster. Enkele subtiele verschillen met de aardse omstandigheden zouden de planeten nog net iets perfecter maken om complex leven te onderhouden.

We weten dat leven al vroeg ontstond op aarde, maar ook dat het vervolgens een kleine vier miljard jaar duurde voordat complexe levensvormen verschenen. Aangezien de zon een levensduur heeft van ‘slechts’ 10 miljard jaar – nu bijna voor de helft verstreken – is het de vraag of planeten rond vergelijkbare sterren ook genoeg tijd hadden om complex leven te ontwikkelen. Zeker aangezien de zon in haar tweede levensfase steeds helderder gaat schijnen, wat niet bepaald in het voordeel van het aardse leven zal werken.

Tijd is dus een cruciale factor voor leven. Vandaar dat de classificatie superbewoonbaar zich richt op stabiele planeten die zich lang in de leefbare zone bevinden. Deze zijn te vinden rond oranje dwergsterren, die kleiner en minder zwaar zijn dan gele dwergen zoals de zon. Met hun levensduur van tientallen miljarden jaren krijgt leven veel meer tijd om zich op omringende planeten te ontwikkelen. Bovendien heeft het hier minder last van de gevaarlijke straling die leefbare planeten rond de nog minder zware rode dwergen teistert.

Een warmer en vochtiger klimaat, bijvoorbeeld in tropische regenwouden, gaat op aarde gepaard met een hogere biodiversiteit én biomassa. De gemiddelde temperatuur en vochtigheid van een superbewoonbare planeet liggen volgens de onderzoekers dus hoger dan op aarde.

Meer is beter

Verder kan het leven wat rustiger aandoen wanneer de planeet ongeveer anderhalf keer zwaarder is dan de aarde. Zulke planeten behouden hun interne warmte en beschermende magnetisch veld langer. Ook zorgt de sterkere zwaartekracht ervoor dat de tevens beschermende atmosfeer langer vastgehouden blijft. Toch is een planeet met deze massa licht genoeg om te voorkomen dat de atmosferische druk te hoog wordt en de cruciale plaattektoniek tot stilstand komt,

Het is echter de vraag of de geselecteerde topkandidaten geschikt zijn voor verder onderzoek. Zo staan de planeten allemaal meer dan 100 lichtjaar van ons vandaan. Daarmee liggen ze niet bepaald in onze achtertuin. Ook voldoet geen enkele topkandidaat aan alle gestelde criteria voor superbewoonbaarheid, voor hoeverre die al meetbaar zijn op zulke afstanden.

Lees hier verder: https://www.newscientist.nl/nieuws/superbewoonbare-planeten-veelbelovender-dan-tweede-aarde-in-zoektocht-naar-leven/