De Belastingdienst achter de tralies?

maandag 25 mei 2020, 13:00, column van Prof.Mr. Roel Bekker i

Afgelopen week was te merken dat het coronanieuws minder werd en er ruimte kwam voor ander nieuws. En meteen was het raak: ‘het ministerie van Financiën doet aangifte tegen de Belastingdienst wegens misdrijven bij de toeslagenaffaire’. Althans dat was wat veel media ervan maakten. Wat was er aan de hand? Al een aantal keren hadden bewindslieden van Financiën verklaard dat er weliswaar van alles mis was gegaan bij de kinderopvangtoeslagen, maar dat niet gebleken was dat ambtenaren misdrijven hadden gepleegd. Een aantal Kamerleden was hier niet tevreden mee. Er was al eerder een verzoek gedaan na te gaan of ambtenaren niet strafrechtelijk vervolgd konden worden. Begin dit jaar verklaarde de minister (die toen even in zijn eentje het ministerie bestuurde) geen aanwijzingen te hebben dat er strafrechtelijk iets verkeerd was gegaan maar dat hij een second opinion zou vragen. Daarvoor werd een advocaat ingeschakeld die à raison van € 167.000 een advies uitbracht. Strekking van het advies: er zijn nog steeds geen individuele ambtenaren in beeld maar sommige handelingen zijn wel zodanig dat ze een vermoeden van mogelijke misdrijf opleveren en dat dus dat aangifte moet worden gedaan.

Normaal gesproken zou men moord en brand gaan schreeuwen om een dergelijk duur advies. Immers, reken maar uit: tussen opdracht en advies lagen 59 dagen, wat neerkomt op een dagtarief van bijna € 3000, -, althans als hij elke dag (inclusief zondagen en andere vrije dagen) alleen maar aan deze second opinion zou hebben gewerkt. Adviseurs van de overheid, bijvoorbeeld de tijdens de coronacrisis veelvuldig ingeschakelde experts, zullen ongetwijfeld even jaloers hun wenkbrauwen hebben gefronst. Geen minister zou wegkomen met zo’n dure adviesopdracht. Maar in dit geval mocht het kennelijk wat kosten. Het is ook een doortimmerd advies geworden van 34 pagina’s, met een goede juridische analyse en een mooie exegese van 19e -eeuwse strafbepalingen. En voorzien van de gebruikelijke juridische voorbehouden, bijvoorbeeld de stelling dat bij een bepaald artikel ‘extensieve interpretatie niet onmogelijk is’. Tja! Het ministerie hoefde er verder niet lang over na te denken: op dezelfde dag van het advies deed de SG samen met twee interim-DG’s aangifte. Met inachtneming van de nodige politieke sensitiviteit volstonden zij overigens met toezending van het advies. Waarom de minister dat niet deed of eventueel alleen de SG, werd niet helemaal duidelijk. Die hebben als bevoegd gezag de eindverantwoordelijkheid over de (ambtelijke) organisatie, niet staatssecretarissen of DG’s. Het lijkt nu een soort overlijdensadvertentie, waar ook vaak velen medeondertekenen, hopelijk is dat geen voorteken. Samen sterk, zullen we maar denken.

Lees hier het artikel: https://www.montesquieu-instituut.nl/id/vl8yalnbgtz5/nieuws/de_belastingdienst_achter_de_tralies