Hoe de Brexit Party van Nigel Farage slimme trucs afkijkt bij Geert Wilders en Italiaanse populisten

Brexit Party-leider Nigel Farage op een campagnebijeenkomst in Brentwood, even ten oosten van Londen. Foto: EPA

De Britse populist Nigel Farage maakt bij de Europese verkiezingen een comeback met zijn Brexit Party. Die runt hij ongeveer zoals Geert Wilders zijn PVV opzette in Nederland. Ook put hij inspiratie uit de Vijfsterrenbeweging in Italië.

Nigel Farage mag dan even opgehouden zijn met pints drinken in zijn favoriete kroeg, voor een nieuw politiek project is hij duidelijk niet bang. Met de Brexit Party wil de Britse rechts-populist slagen waar hij met de UK Independence Party (UKIP) nog niet geraakte: een beweging opzetten die hij zelf in handen heeft en waarmee hij de andere partijen in het Brexit-niemandsland de pas kan afsnijden.

Farage put daarbij voor inspiratie sterk uit de politiek van Geert Wilders en oud-komiek Beppe Grillo in Italië. Wilders is het enige lid van de PVV en houdt daardoor alle touwtjes in handen, een aanpak waar Farage nu ook van gebruik maakt. Voor het bereiken van zijn nieuwe achterban – niet links en niet rechts – leent Farage bij de Italiaanse Vijfsterrenbeweging die sinds oprichting door Grillo en strateeg Gianroberto Casaleggio zichzelf via het internet vormgaf.

Grootste partij van het Verenigd Koninkrijk

De Brexit Party doet bij deze Europese verkiezingen voor het eerst mee aan een stembusgang. Farage is de CEO, voorzitter en eigenaar van het ‘moederbedrijf’ van de partij, dat dus geen stichting is zoals bij de meeste politieke partijen. Het bedrijf zou vijf anonieme aandeelhouders hebben, waarvan Farage minimaal een kwart vertegenwoordigt. Mede-Brexiteer en ondernemer Richard Tice is een van de directeuren van het bedrijf.

De snelheid waarmee Farage kan inspelen op de actualiteit, kan van doorslaggevend belang blijken te zijn bij de komende verkiezingen. Het contrast met de twee grote partijen is helder. Waar premier May last heeft van een gespleten partij die bijna gegijzeld wordt door de Brexiteers onder leiding van Jacob Rees-Mogg, heeft Labour-leider Jeremy Corbyn zelfs met afvallige parlementariërs te stellen. Corbyn is op de achtergrond ook nog afhankelijk van vakbonden en Labour-leden die uit pro-Brexitgebieden komen. Farage niet. Farage is de baas in eigen partij.

Het doet deels denken aan de Partij voor de Vrijheid van Geert Wilders. De ex-VVD’er is al sinds hij de PVV oprichtte het enige lid van de beweging. Op die manier houdt Wilders de controle over partijfinanciën, lokale afdelingen en kandidatenlijsten. Door de jaren heen liepen meerdere democratiseringspogingen van Tweede Kamerleden op niets uit.

Lees hier verder