Ons politieke stelsel is niet democratisch maar aristocratisch!

Dit artikel is een heel Boekwerk! Dus lees dit alleen als u heel veel tijd hebt!

Het politieke stelsel in Nederland is helemaal niet zo democratisch als we denken, betoogt Max van Duijn. Het heeft hoogstens enkele democratische elementen.

In de tragedie De smekende moeders van Euripides, verschijnt er op een gegeven moment een afgezant uit Thebe ten tonele. ‘Wie is van dit land tiran?’ vroeg deze toen hij in Athene aankwam. Als antwoord kreeg de gezant te horen dat Athene niet door één man, maar door het volk wordt geregeerd. De Thebaan reageert met ongeloof. Hoe kan de meute, opgezweept door demagogen, nu een staat besturen?

En de diplomaat uit Thebe was zeker niet de enige met scepsis. In de Oudheid waren liefhebbers van democratie dun gezaaid. Onder de filosofen en intellectuelen kon de Atheense staatsvorm op weinig sympathie rekenen. Velen vonden het maar een raar gedrocht. Een van de meest fervente tegenstanders was Socrates. Regeren is volgens deze filosoof een ‘kunde’. En als dat het geval is, kunnen alleen specialisten het beheersen en er met gezag over spreken. Net zoals een leek zijn mond moet houden als timmerlieden praten over scheepsbouw – omdat hij er geen verstand van heeft – dan kan het toch niet zo zijn dat bij het bestuur van de polis iedereen kan opstaan en meepraten? Macht hoort gebaseerd te zijn op kennis. En dat is niet voor iedereen weg gelegd.

Toch waren er enkele tegendraadse verdedigers van de democratie. Een van de filosofische voorvechters was Protagoras. Hij vond dat in tegenstelling tot technische zaken –  zoals de scheepsbouw – bij politiek beraad iedereen woordvoerder kan zijn. Want dan zijn rechtsgevoel en gezond verstand aan de orde. Politiek is in beginsel geen technocratische zaak. Het gaat erom in welk land we willen leven, wat de rol van de staat zou moeten zijn. 

Als de achterban het ene wil, maar in jouw ogen de andere optie het landsbelang het beste dient, dan moet je voor dat laatste stemmen. ‘Bij het uitbrengen van hun stem in de Staten-Generaal is hun eigen inzicht doorslaggevend en niet dat van degenen die hen gekozen hebben,’ vat emeritus hoogleraar Frank Ankersmit samen.

Lees hier de rest van het artikel: https://www.elsevierweekblad.nl/opinie/opinie/2019/05/687889-687889/?&utm_source=elsevierweekblad&utm_medium=nieuwsbrief&utm_campaign=EWD%20-%202019%20mei&utm_term=EWD%20-%2020190513&utm_content=EW%20Nieuwsbrief%20Header